Sa mga nakalipas na araw, ang buong mundo ay nakatutok sa isang napakadelikadong pangyayari sa Gitnang Silangan na tila nagbabadya ng isang mas malawak na digmaan. Marami ang nagtatanong at nag-aalala: Ito na ba ang simula ng mas malaking gulo? Papasok na nga ba ang mga dambuhalang bansa tulad ng China at Russia upang pumanig sa Iran laban sa pwersa ng Estados Unidos at Israel? Upang maunawaan natin ang tunay na takbo ng mga pangyayari, kailangang himayin ang mga kaganapan simula noong ika-28 ng Pebrero, 2026.
Nagsimula ang lahat nang ilunsad ng Amerika, sa ilalim ng administrasyon ni Pangulong Donald Trump, at ng Israel ang tinaguriang “Operation Epic Fury.” Ito ay isang serye ng mga matitinding airstrike at missile attacks na tumama sa iba’t ibang strategic locations sa loob ng Iran. Ang pangunahing layunin ng operasyong ito ay upang pigilan ang nuclear program ng Iran, wasakin ang kanilang mga ballistic missile site, at ayon sa ilang ulat, magdulot ng “regime change” o pagbabago sa pamumuno ng bansa. Sa katunayan, kinumpirma ng mga opisyal na isa sa mga unang tinamaan sa pagsabog ay ang Supreme Leader ng Iran na si Ayatollah Ali Khamenei.
Ang Iran naman ay hindi nanatiling tahimik. Agad silang naglunsad ng mga retaliatory strikes o ganti hindi lamang sa Israel kundi pati na rin sa mga base militar ng Amerika na matatagpuan sa mga karatig-bansa tulad ng Kuwait, UAE, at Bahrain. Dahil dito, ang tensyon ay hindi na lamang limitado sa dalawang bansa; nadamay na rin ang mga kalapit na Arab states, na nagresulta sa pansamantalang pagsasara ng mga embahada at pagkaantala ng pandaigdigang daloy ng langis dahil sa gulo sa Strait of Hormuz.
Dito na pumapasok ang malaking katanungan tungkol sa China at Russia. Sa kasalukuyan, ang dalawang bansang ito ay nagpahayag na ng kanilang matinding pagkabahala at pagkondena sa mga pag-atakeng ginawa ng Amerika at Israel. Tinawag ito ng China na isang seryosong paglabag sa international law at sa soberanya ng Iran. Ang Russia naman, sa pamamagitan ni Foreign Minister Lavrov, ay nanawagan ng agarang tigil-putukan upang maiwasan ang tuluyang pagbagsak ng kaayusan sa rehiyon.
Ngunit, sasali nga ba sila sa pisikal na bakbakan? Sa ngayon, ang China at Russia ay kumikilos sa aspeto ng “diplomatic at economic support.” Bagama’t kilala silang malapit na kaalyado ng Iran—kung saan ang Russia ay nagbibigay ng mga advanced S-400 air defense systems at Su-35 fighter jets, at ang China naman ang pangunahing mamimili ng langis ng Iran—wala pang malinaw na indikasyon na magpapadala sila ng sariling mga sundalo upang direktang makipag-giyera sa Amerika. Ang kanilang papel sa kasalukuyan ay magsilbing “strategic anchor” o tagasuporta sa likod, habang itinutulak ang usaping pangkapayapaan sa United Nations.
Ang panganib ng malawakang giyera ay totoo dahil sa pagkakaugnay ng mga interes ng mga bansang ito. Para sa Russia, ang anumang gulo sa Gitnang Silangan ay maaaring makatulong sa kanilang ekonomiya dahil sa pagtaas ng presyo ng langis, ngunit ayaw din nilang tuluyang mawala ang kanilang impluwensya sa rehiyon kung sakaling mapatalsik ang gobyerno ng Iran. Para naman sa China, ang katatagan ng Middle East ay krusyal para sa kanilang energy security. Kung tuluyang maputol ang suplay ng langis mula sa Iran, malaki ang magiging epekto nito sa kanilang mga pabrika at industriya.
Sa kabilang banda, ipinagmamalaki ng Pentagon na sa loob lamang ng ilang araw ng Operation Epic Fury, malaki na ang nabawas sa kakayahan ng Iran na maglunsad ng mga missile. Gayunpaman, ang banta ng mga “proxy wars” o ang paggamit ng mga kaalyadong grupo ng Iran sa ibang bansa ay nananatiling mataas. Ang bawat galaw ng bawat bansa sa mga susunod na araw ay magdidikta kung ang tensyong ito ay mananatiling limitado sa Gitnang Silangan o kung ito ay magiging mitsa ng isang mas malaking pandaigdigang krisis na kakasangkutan ng mga superpower.
Sa huli, ang tanging hangad ng marami ay ang mahanap ang diplomatikong solusyon. Ang digmaan ay walang tunay na nananalo, lalo na’t ang mga sibilyan ang laging naiipit sa gitna ng nag-uumpugang mga bato. Habang nagpapatuloy ang mga balita tungkol sa Operation Epic Fury, mahalagang manatiling mapagmatyag at mapanuri sa mga impormasyong lumalabas upang hindi basta-basta madala ng takot, ngunit sapat na mulat sa seryosong kalagayan ng ating mundo ngayon.