Nayanig ang buong mundo nang lumabas ang pinakabagong ulat tungkol sa sitwasyon sa pagitan ng Israel at ng grupong Hamas. Sa gitna ng matinding hiling ng maraming bansa para sa isang makataong tigil-putukan o ceasefire, tila malayo pa ang lalakbayin bago marating ang tunay na kapayapaan. Sa mga nakalipas na araw, naging sentro ng usap-usapan ang mabilis na pagbabago sa desisyon ng mga lider at kung paano ito direktang nakakaapekto sa buhay ng libu-libong sibilyan. Ang tanong ng marami: Bakit tila nabago ang ihip ng hangin? Ano ang mga bagong kondisyon na inilatag ng Israel na naging dahilan kung bakit hindi pa rin tumitigil ang putukan sa Gaza?
Ang usapin ng giyera ay hindi lamang tungkol sa armas at stratehiya; ito ay tungkol sa prinsipyo, kasaysayan, at ang seguridad ng bawat panig. Sa panig ng Israel, malinaw ang kanilang paninindigan na ang anumang kasunduan ay dapat may kasamang katiyakan na hindi na muling mauulit ang trahedyang naganap noong nakaraang taon. Sa kabilang dako, ang mga mamamayan sa loob ng Gaza ay patuloy na nagdurusa sa kakulangan ng pagkain, tubig, at gamot. Ang tensyon ay lalong uminit nang maglabas ng mga bagong pahayag ang pamahalaan ng Israel na nagpapahiwatig na hindi sila basta-basta susuko hangga’t hindi nareresolba ang pangunahing banta sa kanilang bansa.
Isa sa mga pinakamalaking usapin ay ang pagpapalaya sa mga bihag. Hanggang ngayon, marami pa ring pamilya ang naghihintay sa kanilang mga mahal sa buhay. Ang isyung ito ang nagsisilbing “heart of the matter” sa bawat negosasyon. Sinasabi ng ilang eksperto na ang pagbabago sa desisyon tungkol sa ceasefire ay may malalim na koneksyon sa mga intelligence report na natatanggap ng Israel. May mga impormasyong nagsasabi na ang pansamantalang pagtigil ng putukan ay maaari lamang magbigay ng pagkakataon sa kanilang mga kalaban na muling magpalakas ng puwersa. Dahil dito, mas pinili ng Israel na ipagpatuloy ang kanilang operasyon sa kabila ng pressure mula sa United Nations at iba pang malalaking bansa.
Proteksyon ng pamilya
Ngunit hindi lamang ito laban ng dalawang panig. Ang buong komunidad ng mga bansa ay nakatingin. Mula sa Estados Unidos hanggang sa mga bansa sa Europa at Gitnang Silangan, bawat isa ay may kanya-kanyang interes na pinoprotektahan. Ang pagbabago sa desisyon ng Israel ay nagdulot din ng pangamba sa posibleng paglawak ng kaguluhan sa rehiyon. Kung hindi maaagapan ang tensyon, baka madamay na rin ang mga kalapit na bansa tulad ng Lebanon at Iran. Ito ang senaryo na pilit na iniwasan ng maraming diplomat, ngunit tila mas nagiging malapit na sa realidad dahil sa “no-ceasefire” stance na ito.
Kung susuriin nating mabuti ang sitwasyon sa loob ng Israel, makikita rin natin ang hati na opinyon ng kanilang sariling publiko. May mga nagpoprotesta na nagnanais ng mabilis na pagpapalaya sa mga bihag kahit anong kapalit, habang mayroon din namang naniniwala na ang tanging paraan para sa pangmatagalang seguridad ay ang tuluyang pagbuwag sa banta ng Hamas. Ang ganitong uri ng internal pressure ay isa rin sa mga dahilan kung bakit pabago-bago ang tono ng kanilang pamahalaan. Kailangan nilang balansehin ang kaligtasan ng mga bihag at ang pambansang seguridad ng buong bansa.
Para sa mga ordinaryong tao na sumusubaybay sa balita, mahirap intindihin ang pasikot-sikot ng geopolitics. Pero ang isang bagay na malinaw ay ang humanitarian crisis na kasunod nito. Ang mga ospital ay punong-puno, ang mga bata ay walang matulugan, at ang mga pangarap ay tila nagiging abo na lang. Ang bawat araw na lumilipas nang walang ceasefire ay nangangahulugan ng mas marami pang buhay na mawawala. Ito ang dahilan kung bakit ang buong mundo ay nagmamadali na makahanap ng solusyon. Pero sa ngayon, ang desisyon ay nananatiling nasa kamay ng mga may kapangyarihan.
Balita at impormasyon
May mga lumalabas ding ulat na ang teknolohiya at modernong warfare ay nagpapakita ng bagong mukha ng giyera. Ang paggamit ng mga drones at advanced surveillance ay ginagawang mas komplikado ang bawat galaw sa ground. Hindi lang ito basta palitan ng bala; ito ay labanan ng impormasyon. Sino ang unang kukurap? Sino ang unang magbibigay ng konsesyon? Ang desisyon ng Israel na manatili sa kanilang posisyon ay tila isang mensahe sa mundo na hindi sila magpapadikta sa labas hangga’t hindi sila kumbinsido sa seguridad ng kanilang mamamayan.
Marami ang nagtatanong, hanggang kailan ito tatagal? Walang nakakaalam ng eksaktong sagot. Ang kasaysayan ng labanang ito ay dekada na ang itinatagal, at bawat henerasyon ay tila may sariling bersyon ng kaguluhan. Pero ang kasalukuyang yugto ay itinuturing na isa sa pinakamadugo at pinaka-komplikado dahil sa dami ng mga elementong kasama. Mula sa social media propaganda hanggang sa tunay na bakbakan sa mga lansangan ng Gaza, ang giyera ay nararamdaman sa bawat sulok ng mundo.
Sa bandang huli, ang pagbabago sa desisyon ng Israel ay isang paalala na sa mundo ng diplomasya, walang permanente. Ang mga pangako ay maaaring mapako, at ang mga plano ay maaaring mabago sa loob lamang ng isang gabi. Habang ang mga lider ay nag-uusap sa loob ng mga air-conditioned na kwarto sa Qatar o Egypt, ang mga sundalo at sibilyan ay patuloy na sumasabak sa hirap ng tunay na giyera. Ang ating magagawa ay patuloy na maging mapagmatyag at umasa na sa lalong madaling panahon, mangingibabaw ang humanidad kaysa sa galit at paghihiganti.
Sa darating na mga linggo, asahan natin ang mas marami pang ulat tungkol sa galaw ng militar at ang muling pagtatangka ng mga international mediators na pabalikin ang magkabilang panig sa negotiating table. Ang bawat segundo ay mahalaga. Ang bawat buhay ay may halaga. At sa gitna ng usaping ito ng “no-ceasefire,” nawa’y huwag nating makalimutan na sa bawat desisyon ng gobyerno, may mga taong direktang tinatamaan ng epekto nito. Ang kasalukuyang kaganapan sa Israel ay hindi lamang balita; ito ay isang malaking hamon sa konsensya ng sangkatauhan.