Sa gitna ng tumitinding tensyon sa pagitan ng dalawang pinakamataas na lider ng bansa, muling niyanig ang politika sa Pilipinas matapos ang mainit na serye ng pagdinig sa House Committee on Justice. Ang sentro ng bagyo?
Ang usaping impeachment laban kay Bise Presidente Sara Duterte. Ngunit sa likod ng mga legal na argumento at palitan ng maaanghang na salita, unti-unting lumalabas ang isang mas malalim na naratibo: Isang bansa na tila nahahati sa gitna ng krisis sa pamumuno at isang legal na labanan na susubok sa tatag ng ating Saligang Batas.
Ang “Mini Trial” sa Kamara: Isang Paglabag sa Konstitusyon?
Mariing hinarap ng defense team ni VP Sara Duterte ang House Committee on Justice upang iparating ang kanilang pormal na pagtutol sa paraan ng pagpapatakbo ng mga pagdinig. Ayon kina Atty. Michael Poa at Atty. Sheila Season, ang ginagawa ng Kamara ay tila isang “mini trial” na lumalampas sa itinakdang kapangyarihan nito sa ilalim ng 1987 Constitution.
Binigyang-diin ng mga abogado na ayon sa Section 3, Paragraph 6, Article 11 ng Saligang Batas, ang Senado lamang ang may “sole power” o tanging kapangyarihan na magsagawa ng paglilitis sa lahat ng mga kaso ng impeachment.
Ang pilit na paglalabas ng mga ebidensya at pagtatanong sa mga testigo sa antas ng Committee on Justice ay tila pag-agaw sa tungkulin ng Senado. Giit ng kampo ni Duterte, hindi sa ayaw sumagot ng Bise Presidente, kundi nais lamang nilang gawin ito sa “tamang forum” kung saan masisiguro ang patas na proseso.
Ang Misteryo ng SALN: Marcos vs. Duterte
Isa sa mga pinaka-kontrobersyal na bahagi ng diskurso ay ang paghahambing sa yaman ng Pangulo at Bise Presidente. Habang pilit na iniuugnay si VP Sara sa mga akusasyon ng plunder o pandarambong, kinuwestiyon ng kanyang kampo ang basehan ng mga paratang na ito.
“Nasaan ang mga materyal na alegasyon?” tanong ng kanyang depensa, na nagtuturo na wala namang naipapakitang patunay na mayroon siyang ilegal na naipon na yaman.
Sa kabilang banda, naging paksa rin ng usapan ang pag-akyat ng yaman ni Pangulong Bongbong Marcos (BBM). Mula sa humigit-kumulang 200 milyong piso noong 2015, umakyat na ito sa 1.4 bilyong piso noong 2024.
Ayon sa mga tagapagsalita, kung yaman ang pag-uusapan, tila mas malaki ang dapat ipaliwanag ng Pangulo kaysa sa Bise Presidente na ang SALN ay tumaas lamang mula 18 milyon patungong 88 milyong piso.
Ang isyung ito ay nagdagdag ng panggatong sa galit ng mga sumusuporta sa mga Duterte, na naniniwalang ginigipit lamang ang Bise Presidente upang ilihis ang atensyon ng publiko mula sa yaman ng pamilya Marcos.
“Bongbong, Magresign Ka Na!” – Ang Tinig mula sa Zamboanga
Hindi lamang sa loob ng apat na sulok ng Kongreso mainit ang usapan. Sa labas, umalingawngaw ang matapang na panawagan mula sa isang alkalde sa Zamboanga na nagpahayag ng matinding diskontento sa kasalukuyang administrasyon.
Sa isang video na kumalat online, diretsahang hinamon ng alkalde si BBM na bumaba na sa pwesto. “Hindi mo na kaya ang sitwasyon ng Pilipinas. Ibigay mo na kay Sara, wala kang alam,” aniya.
Ang sentimyentong ito ay tila sumasalamin sa nararamdaman ng marami na mas pinagtutuunan ng pansin ng administrasyon ang politika at impeachment kaysa sa pag-aayos ng ekonomiya at seguridad ng bansa.
Ang panawagan para sa pagbitiw ay isang seryosong senyales na ang “Unity” na ipinangako noong eleksyon ay tuluyan na ngang naglaho, at napalitan ng isang mapait na hidwaan na naglalagay sa bansa sa alanganin.
Ang Kredibilidad ni Ramil Madriaga: Witness o “Polluted Source”?
Isa pang naging sentro ng debate sa pagdinig ay ang testimonya ni Ramil Madriaga, isang preso na nahaharap sa mabibigat na kaso kabilang ang kidnapping at murder. Tinawag ni Congressman Rufus Rodriguez si Madriaga na isang “polluted source” dahil sa kanyang kriminal na rekord.
Ayon sa mga kritiko, mapanganib ang maniwala sa isang convicted criminal na maaaring may pansariling interes o kaya naman ay ginagamit lamang ng mga nasa kapangyarihan upang magdiin ng inosenteng tao.
Gayunpaman, sa kabila ng mga pagtutol, inaprubahan ng komite ang hiling ni Atty. Chel Diokno na bigyan ng sapat na proteksyon si Madriaga.
Ang hakbang na ito ay lalong nagpatibay sa hinala ng kampo ng mga Duterte na mayroong “orchestrated effort” o planadong pagkilos upang sadyang sirain ang reputasyon ni VP Sara sa pamamagitan ng anumang paraan, kahit pa gumamit ng mga testimonya mula sa mga kaduda-dudang karakter.
Ang Hinaharap ng Pilipinas sa Gitna ng Gulo
Sa huli, ang labanang ito ay hindi lamang tungkol sa dalawang pamilya. Ito ay tungkol sa integridad ng ating mga institusyon. Kung ang impeachment ay gagamitin lamang bilang sandata ng politika at hindi bilang mekanismo ng pananagutan, ang talo sa dulo ay ang sambayanang Pilipino.
Ang babala na “pag hindi niyo mapaalis sa pwesto ang isang nakaupo… sino magiging presidente?” ay nag-iiwan ng isang nakakakilabot na tanong tungkol sa stability ng ating gobyerno.
Habang naghihintay ang bayan sa susunod na kabanata ng impeachment saga na ito, nananatili ang panawagan para sa katotohanan.
Handa ang defense team ni VP Sara na harapin ang anumang kaso, ngunit iginiit nilang dapat itong gawin ayon sa tamang proseso at hindi sa paraang tila “kangaroo court.” Sa gitna ng lahat ng ito, ang panawagan para sa tunay na paglilingkod sa bayan ang dapat na manaig sa ibabaw ng anumang ambisyong politikal.